6269 Sayılı Kimyagerlik ve Kimya Mühendisliği Hakkında Kanun

Gonderilmistir Yılmaz SEÇKİNER tarafindan Mart 27, 2011

Çok eski bir meslek olan kimyagerliğin meslek yasasını paylaşmak ve içinde bulunduğumuz 2011 dünya kimya yılında daha fazla bilinçlendirme yapmak amacıyla böyle bir yazı kaleme almayı düşündüm. Dünya Kimya yılında böyle bir bilinçlenmeye ülkemizin ihtiyacı var diye düşünüyorum.

Kimyager kimdir?

Kimyager (Kimya bilimci), Üniversitelerin Fen Fakülteleri’nin Kimya Lisans Bölümlerinden mezun olan; organik kimya, anorganik kimya, analitik kimya, biyokimya, fizikokimya gibi kimya bilimi konularında ileri düzeyde eğitim alan kimya bilimcilerdir.

Kimya programını bitiren öğrenciye “Kimyager” ünvanı verilir. Bir kimyager çalıştığı kurumda maddelerin kimyasal yapıları üzerinde araştırma yapar. Kimyagerin günü genellikle laboratuvarda geçer. Kimya alanında bilimsel araştırmalara ilgi duyanlar üniversitelerde ya da araştırma laboratuvarlarında çalışma olanağı bulabilirler.Ancak bu kimseler lisans eğitimleri sırasında bir yabancı dil öğrenmeye önem vermelidirler. Kimyagerler resmi ya da özel sektöre ait endüstri kuruluşlarında çalışabilirler. İşe alınmada giriş sınavı yapılmışsa sonuçları ve kişinin eğitim derecesi ile araştırma tecrübesi dikkate alınır. Ülkemizin endüstrileşmesi oranında uygulamalı kimya alanında yetişmiş elemanlara gereksinim artmaktadır.

Ünlü Kimyagerlere örnekler verelim;

Eski İngiltere Başbakanı Margaret Thatcher, Eczacıbaşı’nın kurucusu Nejat Eczacıbaşı, Alfred Nobel, Robert Boyle, Louis Pasteur, Linus Pauling, Türkiye’den ve dünyadan bazı ünlü kimyagerlerdir.

Kimyagerlerin meslek yasası 6269 sayılı yasanın içeriği nedir?

6269 sayılı 15/2/1954 tarihli yasayla kimyagerlik mesleği tanımlanmıştır.Bu yasayla birlikte kimyagerler GIDA, İLAÇ ve KİMYA ile ilgili tüm işletmelerde sorumlu müdürlük yapabilmektedir.

Madde 1 - Türkiye`de kimyager, kimya yüksek mühendisi ve kimya mühendisi unvanlarının kullanılması ve bu unvanların verdiği hak ve salahiyetler aşağıda yazılı hükümlere bağlıdır:

a) Kimyager unvanını, Türkiye veya yabancı memleketler üniversitelerine bağlı olarak veya üniversite ayarında olup da müstakillen kimyagerlik diploması veren müesseselerden mezun olanlarla bu kimyagerlik diplomasına tekabül eden üniversiteler kimya tahsilini yaparak gereken diplomayı alanlar kullanabilirler.

Madde 4 - Kimyagerler, kimya yüksek mühendisleri her türlü mesleki, gıdai tahlil ve müstahzarat laboratuvarları ve kimya ile ilgili sair tesisleri kurabilir ve mesul müdürlüklerini deruhde edebilirler.

Kimyagerlik eğitiminin içeriği nedir? Bir kimyager nasıl olmalıdır?

Kimya programına girmek ve bu alanda çalışmak isteyen bir kimsenin başta kimya olmak üzere, fizik, biyoloji gibi fen bilimlerine ilgi duyması, bilimsel meraka, sayısal düşünme gücüne sahip olması gereklidir. Ayrıca dikkatini bir konuya yoğunlaştırabilen, sabırlı iyi birer gözlemci olmaları gerekmektedir. Kimya programında maddelerin kimyasal nitelikleri, atom yapıları ve bunların ne şekilde değiştirilebileceği konusunda çalışmalar yaparak bu yolla bilimsel bilginin geliştirilmesi ve bu bilgilerin yeni maddelerin üretiminde kullanılması gibi alanlarda eğitim yapılır. Kimya bölümü; organik kimya, inorganik kimya, analitik kimya, biyokimya, fiziksel kimya olmak üzere 5 ana bilim dalından oluşmaktadır.Kimya programında eğitim süresi 4 yıldır. Eğitimin ilk yılında, başta kimya olmak üzere, fizik, matematik, gibi temel fen dersleri okutulur. Daha sonraki yıllarda, organik kimya, analitik kimya, besin kimyası, biyokimya, inorganik kimya, fiziksel kimya, endüstriyel kimya gibi lisans dersleri verilir.

Kimyagerlerin iş alanları nelerdir? Hangi sektörlerde kimyagerler çalışabilir?

Araştırma geliştirme, kalite kontrol, kalite güvence, üretim, teknik yönetim, sorumlu müdürlük başlıca çalışma sahalarıdır.Çeşitli maddelerin yapılarını araştıran ve insanların yararına istenilen özellikte saf ya da karışım halinde maddeler üreten kimyacılar; ilaç, deterjan, yapay lifler (polyester, naylon, çeşitli plastik eşyalar…), içecek, gübre, boyar madde gibi güncel hayatta yaygın olarak kullanılan tüketim malzemelerinin ilk sentezini gerçekleştirmişlerdir.Kimya bölümünden mezun olan öğrenciler, aşağıda başlıklar halinde verilen özel veya devlet kuruluşlarında çalışabilirler:

Bunlar; plastik sanayii, ilaç sanayii, boya sanayii, petrokimya, metal sanayii, tekstil sanayii, seramik sanayii, çimento sanayii, deri sanayii, deterjan ve sabun sanayii, gıda sanayii, kozmetik sanayii, cam sanayii, çevre analiz laboratuvarları, biyokimya laboratuvarları, bilimsel araştırma merkezleri ve hastane laboratuvarlarında da çalışabilirler.

MKEK, MTA, TSE gibi kamu kuruluşlarında çalışabilirler.Pedagoji sertifikası (öğretmenlik sertifikası) olan kimyacılar, ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında fen bilgisi ve kimya öğretmeni olarak çalışabilirler.Diğer taraftan özel eğitim kuruluşlarında da öğretmenlik yapabilirler.

Kimyager ile Kimya Mühendisi Arasındaki Fark Nedir?

Kimyagerler 4 yıllık lisans eğitimi süresince Anorganik Kimya, Analitik Kimya, Enstrumental Analiz, Organik Kimya, Biyokimya, Polimer Kimyası gibi kimyanın temel dallarına hakim olarak yetişir. Maddenin kimyasal yapısını çok iyi analiz eden kimyagerler, araştırma ve geliştirme, malzeme bilimi, gıda, sağlık (tıp ve eczacılık), petrokimya, plastik, cam, seramik vs… sanayi dallarında kısaca laboratuvarın ve üretimin olduğu her alanda çalışabilirler. Kimya mühendisleri mühendislik dersleriyle birlikte kimya eğitimini genel hatlarıyla almaktadır.Uygulamada kimyagerler ve kimya mühendisleri ortak çalışan meslek gruplarıdır.Üretilecek maddeyi tasarlayan ve geliştiren kimyagerler, bu maddeyi büyük (makro) ölçekte üretenler ise kimya mühendisleridir.

Kimya teknikeri ve kimya teknisyeni kime denir?

Orta öğretim kurumlarının (liselerin) kimya bölümlerinden mezun olanlar “kimya teknisyeni” üniversitelerin önlisans (2 yıllık) bölümlerinden mezun olanlar “kimya teknikeri” ünvanına sahiptir.

KAYNAKLAR:

Fırat Üniversitesi Tanıtım Kitapçığı
http://tr.wikipedia.org/wiki/Kimyager
http://www.kimyager.org/kimder/kim-SM.html

27Mar

ÖSS’de Kimyager!

Gonderilmistir Yılmaz SEÇKİNER tarafindan Haziran 30, 2009

ÖSS Öğrencileri için Kimyagerlik mesleği… Hazırlayan meslektaşımız Hasan ÖZ’e teşekkürlerimizi sunuyoruz…

30Haz

Kimyager Kimdir?

Gonderilmistir Yılmaz SEÇKİNER tarafindan Haziran 13, 2009

Kimyager (Kimya bilimci), Üniversitelerin Fen Fakülteleri’nin Kimya Lisans Bölümlerinden mezun olan; organik kimya, anorganik kimya, analitik kimya, biyokimya, fizikokimya gibi kimya bilimi konularında ileri düzeyde eğitim alan kimya bilimcilerdir.

Kimya programını bitiren öğrenciye “Kimyager” ünvanı verilir.Bir kimyager çalıştığı kurumda maddelerin kimyasal yapıları üzerinde araştırma yapar.Kimyagerin günü genellikle laboratuvarda geçer.Kimya alanında bilimsel araştırmalara ilgi duyanlar üniversitelerde ya da araştırma laboratuvarlarında çalışma olanağı bulabilirler.Ancak bu kimseler lisans eğitimleri sırasında bir yabancı dil öğrenmeye önem vermelidirler.Kimyagerler resmi ya da özel sektöre ait endüstri kuruluşlarında çalışabilirler.İşe alınmada giriş sınavı yapılmışsa sonuçları ve kişinin eğitim derecesi ile araştırma tecrübesi dikkate alınır.Ülkemizin endüstrileşmesi oranında uygulamalı kimya alanında yetişmiş elemanlara gereksinim artmaktadır.

Eski İngiltere Başbakanı Margaret Thatcher, Eczacıbaşı’nın kurucusu Nejat Eczacıbaşı, Alfred Nobel, Robert Boyle, Louis Pasteur, Linus Pauling, Türkiye’den ve dünyadan bazı ünlü kimyagerlerdir.
6269 sayılı 15/2/1954 tarihli yasayla kimyagerlik mesleği tanımlanmıştır.Bu yasayla birlikte kimyagerler GIDA, İLAÇ ve KİMYA ile ilgili tüm işletmelerde sorumlu müdürlük yapabilmektedir.
Madde 1 – Türkiye`de kimyager, kimya yüksek mühendisi ve kimya mühendisi unvanlarının kullanılması ve bu unvanların verdiği hak ve salahiyetler aşağıda yazılı hükümlere bağlıdır:

a) “Kimyager” unvanını, Türkiye veya yabancı memleketler üniversitelerine bağlı olarak veya üniversite ayarında olup da müstakillen kimyagerlik diploması veren müesseselerden mezun olanlarla bu kimyagerlik diplomasına tekabül eden üniversiteler kimya tahsilini yaparak gereken diplomayı alanlar kullanabilirler.
Madde 4 – Kimyagerler, kimya yüksek mühendisleri her türlü mesleki, gıdai tahlil ve müstahzarat laboratuvarları ve kimya ile ilgili sair tesisleri kurabilir ve mesul müdürlüklerini deruhde edebilirler.

Kimyagerlik Eğitimi

Kimya programına girmek ve bu alanda çalışmak isteyen bir kimsenin başta kimya olmak üzere, fizik, biyoloji gibi fen bilimlerine ilgi duyması, bilimsel meraka, sayısal düşünme gücüne sahip olması gereklidir.Ayrıca dikkatini bir konuya yoğunlaştırabilen, sabırlı iyi birer gözlemci olmaları gerekmektedir.

Kimya programında maddelerin kimyasal nitelikleri, atom yapıları ve bunların ne şekilde değiştirilebileceği konusunda çalışmalar yaparak bu yolla bilimsel bilginin geliştirilmesi ve bu bilgilerin yeni maddelerin üretiminde kullanılması gibi alanlarda eğitim yapılır.Kimya bölümü; organik kimya, inorganik kimya, analitik kimya, biyokimya, fiziksel kimya olmak üzere 5 ana bilim dalından oluşmaktadır.

Kimya programında eğitim süresi 4 yıldır.Eğitimin ilk yılında, başta kimya olmak üzere, fizik, matematik, gibi temel fen dersleri okutulur.Daha sonraki yıllarda, organik kimya, analitik kimya, besin kimyası, biyokimya, inorganik kimya, fiziksel kimya, endüstriyel kimya gibi lisans dersleri verilir.

İş Alanları

Araştırma geliştirme, kalite kontrol, kalite güvence, üretim, teknik yönetim, sorumlu müdürlük başlıca çalışma sahalarıdır.

Çeşitli maddelerin yapılarını araştıran ve insanların yararına istenilen özellikte saf ya da karışım halinde maddeler üreten kimyacılar; ilaç, deterjan, yapay lifler (polyester, naylon, çeşitli plastik eşyalar…), içecek, gübre, boyar madde gibi güncel hayatta yaygın olarak kullanılan tüketim malzemelerinin ilk sentezini gerçekleştirmişlerdir.Kimya bölümünden mezun olan öğrenciler, aşağıda başlıklar halinde verilen özel veya devlet kuruluşlarında çalışabilirler:

Bunlar; plastik sanayii, ilaç sanayii, boya sanayii, petrokimya, metal sanayii, tekstil sanayii, seramik sanayii, çimento sanayii, deri sanayii, deterjan ve sabun sanayii, gıda sanayii, kozmetik sanayii, cam sanayii, çevre analiz laboratuvarları, biyokimya laboratuvarları, bilimsel araştırma merkezleri ve hastane laboratuvarlarında da çalışabilirler.

MKEK, MTA, TSE gibi kamu kuruluşlarında çalışabilirler.Pedagoji sertifikası (öğretmenlik sertifikası) olan kimyacılar, ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında fen bilgisi ve kimya öğretmeni olarak çalışabilirler.Diğer taraftan özel eğitim kuruluşlarında da öğretmenlik yapabilirler.

Kimyagerliğin meslek tanımı ve iş alanlarıyla ilgili Türkiye İş Kurumu’nun hazırladığı dökümana buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.


SORUMLU MÜDÜRLÜK HAKLARIMIZ

EK 7/A GIDA İŞLETMELERİNDE ÜRETİMİN NİTELİĞİNE GÖRE SORUMLU YÖNETİCİ OLARAK İSTİHDAM EDİLECEK MESLEK MENSUPLARI

1- Et ve Et Ürünleri: Veteriner Hekim, Gıda Mühendisi, Ziraat Mühendisi (Gıda+ Zootekni).

2- Hayvan Kesim Yerleri: Veteriner Hekim.

3- Süt ve Süt Ürünleri-Dondurma-Yenilebilir Buzlu Ürünler: Veteriner Hekim, Gıda Mühendisi, Ziraat Mühendisi (Gıda+Süt+Zootekni).

4- Meyve-Sebze İşleme (konserve, reçel-salça-meyve suyu-işlenmiş meyve-dondurulmuş meyve-tahin pekmez …vb.): KİMYAGER,Ziraat Mühendisi (Gıda+Süt+Bahçe Bitkileri), Gıda Mühendisi, Kimya Mühendisi.

5- Meyve-Sebze Ambalâjlama (taze/kurutulmuş): KİMYAGER, Ziraat Mühendisi (tüm bölümler), Gıda Mühendisi, Kimya Mühendisi.

6- Tuz-Çay (bitkisel, meyve, siyah…vb.): KİMYAGER,Gıda Mühendisi, Ziraat Mühendisi (tüm bölümler), Kimya Mühendisi.

7- Unlu Mamuller (simit-yufka-kadayıf-galeta…vb.) Ekmek ve Ekmek Çeşitleri Pastacılık Ürünleri – Un- Bulgur – Makarna – Hububat -Bakliyat Ambalâjlama: KİMYAGER, Ziraat Mühendisi (tüm bölümler), Gıda Mühendisi, Kimya Mühendisi.

8- Margarin- Aromatik Yağ-Bitkisel Yağ (zeytinyağı dâhil): KİMYAGER, Gıda Mühendisi, Ziraat Mühendisi [Gıda+Süt +Bahçe Bitkileri (sadece ham yağ üretiminde)] , Kimya Mühendisi, Ziraat Fakültesinin diğer bölümleri (sadece dolum yapan iş yerlerinde).

9- Şekerli Ürünler (bisküvi-çikolata-kokolin-gofret-helva-lokum-şekerleme…vb): KİMYAGER, Gıda Mühendisi, Ziraat Mühendisi [Gıda+Süt+Bahçe Bitkileri (sadece şeker fabrikası )], Kimya Mühendisi.

10- Alkollü İçkiler: KİMYAGER, Gıda Mühendisi, Ziraat Mühendisi (Gıda), Kimya Mühendisi.

11-Alkolsüz İçecekler (içecek tozları dâhil): KİMYAGER, Gıda Mühendisi, Ziraat Mühendisi (Gıda+Süt), Kimya Mühendisi.

12- Bal-Polen-Arı Sütü-Temel Petek Üretimi ve Ambalâjlama: Ziraat Mühendisi (Gıda +Zootekni), Veteriner Hekim, Gıda Mühendisi.

13- Baharatlar-Kuru Yemişler: KİMYAGER, Ziraat Mühendisi (tüm bölümler), Gıda Mühendisi, Kimya Mühendisi.

14- Toz Karışımlar-Sakız-Vaks/Sakız Bazı-Nişasta-Çerez,Cips-Özel Beslenme Amaçlı Gıdalar-Çocuk Besinleri-Hazır Çorba: KİMYAGER, Ziraat Mühendisi (Gıda+Süt), Gıda Mühendisi, Kimya Mühendisi.

15- Hazır Yemek Üreten İş Yerleri-Entegre Fındık-Fıstık İşleyen İş Yerleri: KİMYAGER, Ziraat Mühendisi (Gıda+Süt), Gıda Mühendisi, Kimya Mühendisi.

16-Yemek Fabrikaları: (tabldot yemek-soğuk meze…vb): KİMYAGER, Ziraat Mühendisi (Gıda+Süt), Gıda Mühendisi, Veteriner Hekim, Kimya Mühendisi, Diyetisyen, Ev Ekonomisi Yüksek Okulu Beslenme Bölümü Mezunu (4 Yıllık).

17- Maya-Fermente ve Salamura Ürünleri (sirke-yaprak-turşu, zeytin vb.): Ziraat Mühendisi (Gıda+Süt+Bahçe Bitkileri), Gıda Mühendisi, Biyolog

18- Gıda Katkı Maddeleri-Aroma Maddeleri Üretim ve Ambalâjlaması: KİMYAGER, Ziraat Mühendisi (Gıda+Süt), Gıda Mühendisi, Kimya Mühendisi.

19- Su Ürünleri İşleyen İş Yerleri: Su Ürünleri Mühendisi, Ziraat Mühendisi (Gıda +Su Ürünleri+Zootekni), Gıda Mühendisi, Veteriner Hekim, Biyolog, Balıkçılık Teknolojisi Mühendisi

20- Yumurta Ambalâjlayan İş Yeri: KİMYAGER, Ziraat Mühendisi (tüm bölümler), Gıda Mühendisi, Veteriner Hekim, Biyolog, Kimya Mühendisi.

21- Soğuk Hava Depoları-Sade Buz Üretimi: KİMYAGER, Ziraat Mühendisi (tüm bölümler), Gıda Mühendisi, Veteriner Hekim, Kimya Mühendisi, Biyolog.

22- Gıda İle Temas Eden Madde ve Malzeme Üreten İş Yerleri: KİMYAGER, Gıda Mühendisi, Makine Mühendisi, Petrol Mühendisi, Endüstri Mühendisi, Ziraat Mühendisi (Gıda+Süt+Makine), Kimya Mühendisi.

23-Diğer Gıda Maddelerini Ambalâjlayan İş Yerleri: KİMYAGER, Ziraat Mühendisi (tüm bölümler), Gıda Mühendisi, Biyolog, Kimya Mühendisi.

24-Gıda Işınlaması Yapan İş Yerleri: KİMYAGER, Ziraat Mühendisi (Gıda), Gıda Mühendisi, Kimya Mühendisi.

Kimyager ile Kimya Mühendisi Arasındaki Fark Nedir?

Kimyagerler 4 yıllık lisans eğitimi süresince Anorganik Kimya, Analitik Kimya, Enstrumental Analiz, Organik Kimya, Biyokimya, Polimer Kimyası gibi kimyanın temel dallarına hakim olarak yetişir.Maddenin kimyasal yapısını çok iyi analiz eden kimyagerler, araştırma ve geliştirme, malzeme bilimi, gıda, sağlık (tıp ve eczacılık), petrokimya, plastik, cam, seramik vs… sanayi dallarında kısaca laboratuvarın ve üretimin olduğu her alanda çalışabilirler.

Kimya mühendisleri mühendislik dersleriyle birlikte kimya eğitimini genel hatlarıyla almaktadır.Uygulamada kimyagerler ve kimya mühendisleri ortak çalışan meslek gruplarıdır.Üretilecek maddeyi tasarlayan ve geliştiren kimyagerler, bu maddeyi büyük (makro) ölçekte üretenler ise kimya mühendisleridir.

KAYNAKLAR:

Fırat Üniversitesi Tanıtım Kitapçığı
http://tr.wikipedia.org/wiki/Kimyager
http://www.kimyager.org/kimder/kim-SM.html

13Haz